مصاحبه‌کننده و مترجم: حبیب ساعی

دیدار با سمیر امین، در بزرگداشت او

دریافت نسخه‌ی PDF توضیح پراکسیس سمیر امین، یکی از مهم‌ترین نظریه‌پردازان مارکسیست معاصر و مبارز انقلابی مصری، چندی پیش، در روز ۱۲اوت امسال (۲۱مرداد ۹۷) در گذشت. او آثار متعدد و مهمی در زندگی پربارش ارائه کرد، آثاری که بر تفکرات و مبارزات عدالت‌خواهان و جنبش‌های طبقات فرودست، به ویژه در «جهان جنوب»، تأثیرگذار بود. اگرچه مهم‌ترین آثار او هنوز به فارسی ترجمه نشده‌اند، با این حال چند کتاب و تعدادی مقاله و مصاحبه از او به زبان فارسی موجود است. گفتگوی پیش رو نیز متن جالب‌توجهی‌ برای آشنایی با آرای سمیر امین است. این متن گفتگوی تراب حق‌شناس و حبیب ساعی با سمیر امین در حدود ۲۰سال قبل است، که حاوی پاسخ‌های مشروح او به سوالات دو کمونیست ایرانی‌ست که به اتفاق رفقایشان از پس یک شکست تاریخی در‌باره‌ی بحران جنبش کمونیستی چاره‌جویی ادامه‌ مطلب …

رودریگو نونز

برای هر انقلابی وجود سازماندهان ضروری است

دریافت نسخه‌ی PDF نویسنده: رودریگو نونز ترجمه‌: لاله پاشا و طاها زینالی   مقدمه‌ی مترجمان: اشتباه مهیبی خواهد بود، اگر دلایل جایگاه سیاسی ضعیف چپ رادیکال و کمونیستِ این روزها را تنها درون سنت فکری و سیاسی خود آن جنبش جستجو کنیم. این خوانش سوبژکتیویستی از تاریخ نزد چپ‌گرایان را، که گویا بیش‌تر در ارزیابی تاریخ جنبش چپ رواج دارد، باید تا حد زیادی متأثر از تهاجم سنت فکری لیبرال و رسانه‌های جریان اصلی پس از برقراری نظم جهانیِ تک‌قطبی درک کرد. با این حال، این نیز اشتباه است که در رویکردی کاملاً تدافعی از ضعف‌های نظری و ایدئولوژیکی و مشکلات موجود در اشکال سازماندهی و شیوه‌های سیاست‌ورزی جنبش اهمیت‌زدایی کرده و نقش و تأثیر آن‌ها در شکست‌ها و افول جنبش را کم‌رنگ و در حاشیه در نظر گرفته و ادامه‌ مطلب …

خیرت رویتن

کارل مارکس؛ اثر او و تغییرات عمده در تفسیرهای آن

دریافت نسخه‌ی PDF نویسنده: خیرت رویتن ترجمه: طاها زینالی   توضیح مترجم خیرت رویتن اقتصاددان هلندی، عضو حزب سوسیالیست هلند در مقام مشاور اقتصادی، پژوهش‌گر مارکسی در حوزه‌ی نقد اقتصاد سیاسی و یکی از نظریه‌پردازانی است که آثار علمی متعددی را در تفسیر و بازسازی و بسط مباحث سرمایه بر اساس روش دیالکتیک نظام‌مند و نظریه‌ی شکل ارزش نوشته و منتشر کرده است. اخیراً ترجمه‌ی دو متن کوتاه از او، با عناوین «روش مارکس»1 و «روش دیالکتیکی»2، در وبسایت پراکسیس منتشر شد، این دو متن در کنار یک‌دیگر یک معرفی‌ ابتدایی از درک رویتن از روش دیالکتیکیِ مارکس در سرمایه به دست می‌دهند. ترجمه و انتشار مقاله‌ی حاضر3 نیز در راستای همین هدف، و به‌طور کلی در راستای معرفی خوانش‌ها و تفاسیر مباحث سرمایه بر اساس دیالکتیک نظام‌مند4 و شکل ادامه‌ مطلب …

مساله‌ی رومن روسدولسکی (در واکاوی یک «نقد»)| امین حصوری

دریافت نسخه‌ی PDF نکاتی درباره‌ی شکل‌گیری برخی خوانش‌های جدید هگلی از مارکس (در واکاوی یک «نقد») طرح بحث: در پی انتشار مقاله‌ای از کریستوفر آرتور (به ترجمه‌ي فروغ اسدپور) در وبسایت پراکسیس، بازنشر این متن در فیسبوک1، بحث‌های مفصل و پرتنشی را به دنبال داشت. محرک اولیه‌ی این بحث‌ها انتقادات تند آقای ف. به نویسنده‌ی مقاله بود، که با طرح اتهام «دستبرد آرتور به تحقیقات روسدولسکی»، بی‌اهمیت قلمداد کردن آرای او به عنوان مولفی دست‌چندم، و در همین راستا نفی دستاوردهای نحله‌ی دیالکتیک نظام‌مند در پهنه‌ی گرایش‌های جدید مارکسیسیتی همراه بود. درحالی‌که همه‌ي این‌ داعیه‌ها2 بدون عرضه‌ی دلایل و مستندات لازم، و از موضعی تماماً اقتدارآمیز مطرح می‌شد، پاسخ‌های فشرده‌ی رفیق بازنشر کننده‌ی مطلب به انتقادات و برخی اتهامات آقای ف.،‌ با پاسخ‌های تهاجمی‌تری از سوی ایشان روبرو شد، که ادامه‌ مطلب …

مرور کتاب «دیالکتیک جدید و سرمایه‌ی مارکس» اثر کریستوفر جِی. آرتور | رابرت آلبریتون | برگردان: آیدین ترکمه

دریافت نسخه‌ی PDF مرور کتاب «دیالکتیک جدید و سرمایه‌ی مارکس» اثر کریستوفر جِی. آرتور1 رابرت آلبریتون برگردان: آیدین ترکمه   کریستوفر آرتور بخش عمده‌ای از زندگی پژوهشی‌اش را وقف مطالعه‌ی ارتباط بین سرمایه‌ی مارکس و منطق هگل کرده است. خواندن این کتاب برای آن‌هایی که به سرمایه علاقه‌مندند، از اهمیت برخوردار است، زیرا ذهن را بر معنا و توالی مقوله‌ها در اثر بزرگ مارکس متمرکز می‌کند. آرتور در این کتاب شیوه‌ای اکیداً دیالکتیکی را برای خوانش پیوند مقوله‌ها در فصول یک تا شش جلد اول سرمایه پیشنهاد می‌کند، شیوه‌ای که به موازات منطق هگل است. آرتور در این کتاب بر آن است که باید فصول یک تا شش جلد اول سرمایه را اکیداً به سان نظریه‌ای درباره‌ی کالا، پول، و سرمایه به سان شکل‌های گردش خواند. در نتیجه، محتوای این ادامه‌ مطلب …

مارکسیسم سیاسی، دخالت‌گری سوسیالیستی است | شهاب برهان

دریافت نسخه‌ی PDF توضیح پراکسیس: این متن پیش‌تر در قالب مجموعه یادداشت‌هایی در صفحه‌ی فیسبوکی رفیق شهاب برهان انتشار یافته است. بنا به اهمیت موضوعات طرح شده در این یادداشت‌ها، با کسب اجازه از نویسنده، آن‌ها را در قالب متن حاضر منتشر می‌کنیم. با این توضیح که از دید ما مضمون کلی این متن دعوتی است از چپ سوسیالیستی برای آسیب‌شناسی انتقادی وضعیت کنونی‌اش، که به باور ما -نیز- ضرورتی اساسی در مقطع کنونی است [رجوع کنید به جستاری در ضرورت بازسازی گفتمان انقلابی | پراکسیس]. امیدواریم با مشارکت رفقای علاقمند بتواینم این موضوع را پی‌بگیریم. *** 1– اکسیونیسم ابتر موجی بودن، خصلت ناگزیرِ حساسیت‌های بیرونِ گودی است. حادثه‌ای در جایی اتفاق می‌افتد، مثل قلوه سنگی در برکه‌ای. موجی ایجاد می‌شود و بعد، موج، می‌خوابد حساسیت‌ها هم. کسانی که در ادامه‌ مطلب …