خیرت رویتن

کارل مارکس؛ اثر او و تغییرات عمده در تفسیرهای آن

دریافت نسخه‌ی PDF نویسنده: خیرت رویتن ترجمه: طاها زینالی   توضیح مترجم خیرت رویتن اقتصاددان هلندی، عضو حزب سوسیالیست هلند در مقام مشاور اقتصادی، پژوهش‌گر مارکسی در حوزه‌ی نقد اقتصاد سیاسی و یکی از نظریه‌پردازانی است که آثار علمی متعددی را در تفسیر و بازسازی و بسط مباحث سرمایه بر اساس روش دیالکتیک نظام‌مند و نظریه‌ی شکل ارزش نوشته و منتشر کرده است. اخیراً ترجمه‌ی دو متن کوتاه از او، با عناوین «روش مارکس»1 و «روش دیالکتیکی»2، در وبسایت پراکسیس منتشر شد، این دو متن در کنار یک‌دیگر یک معرفی‌ ابتدایی از درک رویتن از روش دیالکتیکیِ مارکس در سرمایه به دست می‌دهند. ترجمه و انتشار مقاله‌ی حاضر3 نیز در راستای همین هدف، و به‌طور کلی در راستای معرفی خوانش‌ها و تفاسیر مباحث سرمایه بر اساس دیالکتیک نظام‌مند4 و شکل ادامه‌ مطلب …

خیرت رویتن | ترجمه: طاها زینالی

روش دیالکتیکی

دریافت نسخه‌ی PDF روش دیالکتیکی خیرت رویتن ترجمه: طاها زینالی توضیح مترجم: اخیراً ترجمه‌ی متنی از خیرت رویتن با عنوان «روش مارکس» در وبسایت پراکسیس منتشر شد1 که در توضیح‌اش —ضمن معرفی فشرده‌ی فعالیت‌های علمی و پژوهشی خیرت رویتن— اشاره شده بود که آن متن برای درج در یک کتاب راهنمای روش‌شناسی اقتصادی به نگارش درآمده بود و در همان کتاب متن دیگری از رویتن با عنوان «روش دیالکتیکی»، یعنی متن حاضر، نیز به چاپ رسیده بود. رویتن در این متن نیز، همچون متن «روش مارکس»، تلاش دارد تا به زبانی نسبتاً ساده‌شده توضیح مختصری از روش دیالکتیکی برای دانشجویان اقتصاد و اقتصاد سیاسی ارائه دهد. روشی که رویتن در این‌جا توضیح می‌دهد، دیالکتیک نظام‌مند است که، بنا به گفته‌ی رویتن، خاستگاه نظری‌اش را در آثار فلسفیِ هگل می‌توان یافت. ادامه‌ مطلب …

نویسنده: خیرت رویتن | ترجمه: طاها زینالی

روش مارکس

دریافت نسخه‌ی PDF روش مارکس خیرت رویتن ترجمه: طاها زینالی توضیح مترجم: خیرت رویتن1 اقتصاددان هلندی و استاد اقتصاد در دانشگاه آمستردام است که به‌عنوان یکی از صاحب‌نظران در حوزه‌ی رابطه‌ی هگل و مارکس شناخته می‌شود. او یکی از پژوهش‌گران مارکسی در حوزه‌ی نقد اقتصاد سیاسی با خوانش دیالکتیک نظام‌مند و از نظریه‌پردازان شکل ارزش است، و مقالات بسیاری را در تفسیر و بازسازی مباحث مربوط به دیالکتیک نظام‌مندِ سرمایه و مسائل دیگر در حوزه‌ی نقد اقتصاد سیاسی به انتشار رسانده است؛ او همچنین ویراستاری برخی از این مجموعه‌مقالات را بر عهده داشته است. او و مایکل ویلیامز کتاب مهمی به‌نام شکل ارزش و دولت: گرایش‌های انباشت و تعین‌یابی سیاست اقتصادی در جامعه‌ی سرمایه‌داری2 تألیف کرده‌اند؛ اثری که تونی اسمیت درباره‌اش چنین می‌نویسد: ”هیچ اثر دیگری بازسازی نظام‌مند [نظریِ] مارکس ادامه‌ مطلب …

امین حصوری

مساله‌ی رومن روسدولسکی (در واکاوی یک «نقد»)

دریافت نسخه‌ی PDF نکاتی درباره‌ی شکل‌گیری برخی خوانش‌های جدید هگلی از مارکس (در واکاوی یک «نقد») طرح بحث: در پی انتشار مقاله‌ای از کریستوفر آرتور (به ترجمه‌ي فروغ اسدپور) در وبسایت پراکسیس، بازنشر این متن در فیسبوک1، بحث‌های مفصل و پرتنشی را به دنبال داشت. محرک اولیه‌ی این بحث‌ها انتقادات تند آقای ف. به نویسنده‌ی مقاله بود، که با طرح اتهام «دستبرد آرتور به تحقیقات روسدولسکی»، بی‌اهمیت قلمداد کردن آرای او به عنوان مولفی دست‌چندم، و در همین راستا نفی دستاوردهای نحله‌ی دیالکتیک نظام‌مند در پهنه‌ی گرایش‌های جدید مارکسیسیتی همراه بود. درحالی‌که همه‌ي این‌ داعیه‌ها2 بدون عرضه‌ی دلایل و مستندات لازم، و از موضعی تماماً اقتدارآمیز مطرح می‌شد، پاسخ‌های فشرده‌ی رفیق بازنشر کننده‌ی مطلب به انتقادات و برخی اتهامات آقای ف.،‌ با پاسخ‌های تهاجمی‌تری از سوی ایشان روبرو شد، که ادامه‌ مطلب …

رابرت آلبریتون | برگردان: آیدین ترکمه

مرور کتاب «دیالکتیک جدید و سرمایه‌ی مارکس» اثر کریستوفر جِی. آرتور

دریافت نسخه‌ی PDF مرور کتاب «دیالکتیک جدید و سرمایه‌ی مارکس» اثر کریستوفر جِی. آرتور1 رابرت آلبریتون برگردان: آیدین ترکمه   کریستوفر آرتور بخش عمده‌ای از زندگی پژوهشی‌اش را وقف مطالعه‌ی ارتباط بین سرمایه‌ی مارکس و منطق هگل کرده است. خواندن این کتاب برای آن‌هایی که به سرمایه علاقه‌مندند، از اهمیت برخوردار است، زیرا ذهن را بر معنا و توالی مقوله‌ها در اثر بزرگ مارکس متمرکز می‌کند. آرتور در این کتاب شیوه‌ای اکیداً دیالکتیکی را برای خوانش پیوند مقوله‌ها در فصول یک تا شش جلد اول سرمایه پیشنهاد می‌کند، شیوه‌ای که به موازات منطق هگل است. آرتور در این کتاب بر آن است که باید فصول یک تا شش جلد اول سرمایه را اکیداً به سان نظریه‌ای درباره‌ی کالا، پول، و سرمایه به سان شکل‌های گردش خواند. در نتیجه، محتوای این ادامه‌ مطلب …

تونی اسمیت | ترجمه: امین حصوری

به سوی یک دیالکتیک نظام‌مندِ جهانی‌سازی

دریافت نسخه‌ی PDF به سوی یک دیالکتیک نظام‌مند جهانی‌سازی تونی اسمیت برگردان: امین حصوری یادداشت مترجم متن حاضر ترجمه‌ی مقاله‌ای‌ست از مجموعه‌ی «دیالکتیک برای قرن جدید1» که به سال ۲۰۰۸ با ویراستاری برتل اولمن و تونی اسمیت انتشار یافته است. این کتاب با گردآوری بیست مقاله از اندیشمندان و پژوهش‌گران معاصر مارکسیست (یا مارکسی) می‌کوشد از منظر نظریه‌ی مارکسیستی پرتو تازه‌ای به مفهوم دیالکتیک و روش‌شناسی دیالکتیکی بیاندازد و نیز برخی کاربست‌های نظری و تحلیلی آن را برجسته سازد. علاوه بر اولمن و اسمیت، از میان نویسندگان این مجموعه می‌توان از آرتور، سکین، مزاروش، جیمسون، هارتسوک، هاروی، لووی و بلامی‌فاستر نام برد. از این مجموعه پیش از این ترجمه‌ی فارسی مقاله‌ای از توماس سکین (به همت آیدین ترکمه) و نیز مقاله‌ای از کریستوفر آرتور (به همت فروغ اسدپور) در وبسایت پراکسیس ادامه‌ مطلب …

کریستوفر جی. آرتور | ترجمه: فروغ اسدپور

دیالکتیک نظام‌مند

دریافت نسخه‌ی PDF دیالکتیک نظام‌مند کریستوفر جی. آرتور ترجمه: فروغ اسدپور توضیح پراکسیس: نسخه‌ی اصلیِ این مقاله در کتاب «دیالکتیک برای قرن جدید» در سال ۲۰۰۸ به چاپ رسیده است. این کتاب حاوی مجموعه‌مقالاتی به ویراستاری تونی اسمیت و برتل اولمن درباره‌ی دیالکتیک است. از این مجموعه پیش‌تر مقاله‌ی «دیالکتیک سرمایه: تفسیری اونویی» از توماس تی. سکین و با ترجمه‌ی آیدین ترکمه در وبسایت پراکسیس منتشر شده است1. ترجمه‌ی مقالات دیگر این کتاب نیز یک‌به‌یک در وبسایت پراکسیس انتشار خواهند یافت. نکته‌ی دیگر این‌که کتابی از نگارنده‌ی این مقاله، کریستوفر آرتور، با عنوان «دیالکتیک جدید و سرمایه‌» با ترجمه‌ی فروغ اسدپور در ایران به چاپ رسیده است؛ مقاله‌ی حاضر نسخه‌ای متفاوت از فصل چهارم آن کتاب2 با همین عنوان، یعنی «دیالکتیک نظام‌مند» است. که البته در این نسخه بخش‌هایی از ادامه‌ مطلب …

توماس تی. سکین | برگردان: آیدین ترکمه

دیالکتیکِ سرمایه: تفسیری اونویی

دریافت نسخه‌ی PDF نظریه‌ی اقتصادیِ مارکسیْ نظامی دیالکتیکی، و نه متعارف3، را بنا می‌کند. اگرچه برخی از ویژگی‌های مهم دیالکتیک پیش‌تر در جایی دیگر طرح شده است، اما برداشتی نظام‌مندتر از این موضوع، به‌ویژه از نسخه‌ی هگلی‌ـ‌مارکسیِ دیالکتیک، می‌تواند مطلوب باشد. بی‌تردید، شرح‌های بسیاری از این نوع دیالکتیک در ادبیات مارکسیستی در دسترس است، اما از بخت بد همه‌ی آن‌ها قابل اتکا نیستند. در واقع، برخی از آن‌ها بیشتر گمراه‌کننده اند تا آموزنده. بخشی از دشواری، برخاسته از این واقعیت است که دیالکتیک را نمی‌توان به‌طور عام یا انتزاعی شرح داد، زیرا دیالکتیکْ منطقی اکیداً صوری (انتزاعی‌ـ‌عام) نیست، بلکه منطقی صوری‌ـ‌‌جوهری/ذاتی (انضمامی‌ـ‌ترکیبی) است. به بیان دیگر، دیالکتیکْ نظامی غایت‌شناسانه را بنا می‌کند و نه نظامی همان‌گویانه را. ما در تشریح4 دیالکتیکی اغلب از پیش‌روی از انتزاع به انضمام حرف می‌زنیم. ادامه‌ مطلب …

به مناسبت درگذشت روی باسکار | نویسنده: دیوید گرِبِر | ترجمه‌ی امین حصوری

دریافت نسخه‌ی PDF به مناسبت درگذشت روی باسکار؛ یکی از تاثیرگذارترین صداها در فلسفه‌ی علم و یک انقلابیِ سیاسی روی باسکار (Roy Bhaskar)، که به تازگی در سن هفتاد سالگی در اثر نارسایی قلبی درگذشته است، پیش از آنکه به پژوهش‌ فلسفی روی بیاورد، در اواخر دهه‌ی ۱۹۶۰ به تدریس اقتصاد در آکسفورد مشغول بود1. او با این دریافت که علم اقتصاد [متعارف] درباره‌ی مهم‌ترین موضوعات دنیای واقعی یعنی ثروت و فقر جهانی واقعاً چیز مفیدی برای گفتن ندارد، پژوهش‌هایی را آغاز کرد که به پایه‌گذاری مکتب فلسفی رئالیسم انتقادی (critical realism) منجر شد. دوره‌ی درسیِ ترکیبی موسوم به PPE در آکسفورد – که شامل فلسفه، سیاست و اقتصاد بود- [به طور معمول] فرصتی برای آموزش و تربیت سیاست‌مداران محتمل آتی و مدیران جامعه کارکنان دولتی (civil servants) فراهم می‌کرد؛ ادامه‌ مطلب …

کارل مارکس و «سرمایه»: آینه‌ای که ترجیح می‌دهیم به آن ننگریم! | نویسنده: خیرت رویتن | ترجمه: طاها زینالی

دریافت نسخه‌ی PDF توضیح مترجم: خیرت رویتن اقتصاددان و مارکس‌شناس هلندی است. وی همچنین استاد اقتصاد در دانشگاه آمستردام و نیز عضو حزب سوسیالیست هلند است. او این متن را به مناسبت انتشار ترجمه‌ی هلندیِ جدیدی از جلد اول کتاب سرمایه (ترجمه‌ای از ویراست فرانسوی این کتاب در سال ۲۰۱۰) و برای ارائه در همایش «مارکس همچنان موضوعیت دارد» به مخاطبان عمومی تهیه کرده است. رویتن در این متن کوتاه، نکات مهمی را در ارتباط با کتاب «سرمایه» به طور فشرده و به زبانی (نسبتا) ساده برای علاقه‌مندان بیان می‌کند؛ نکات روشنگری که به بیان خود او «برخی از سوء‌تفاهم‌های حول این کتاب را از مسیر درک خواننده کنار می‌زند و خواننده را نسبت به دامچاله‌های پیش روی‌اش اگاه می‌کند». * * * امروز، اول ماه مه ۲۰۱۰، ترجمه‌ی جدید ادامه‌ مطلب …