کریستوفر جی. آرتور | ترجمه: فروغ اسدپور

دیالکتیک نظام‌مند

دریافت نسخه‌ی PDF دیالکتیک نظام‌مند کریستوفر جی. آرتور ترجمه: فروغ اسدپور توضیح پراکسیس: نسخه‌ی اصلیِ این مقاله در کتاب «دیالکتیک برای قرن جدید» در سال ۲۰۰۸ به چاپ رسیده است. این کتاب حاوی مجموعه‌مقالاتی به ویراستاری تونی اسمیت و برتل اولمن درباره‌ی دیالکتیک است. از این مجموعه پیش‌تر مقاله‌ی «دیالکتیک سرمایه: تفسیری اونویی» از توماس تی. سکین و با ترجمه‌ی آیدین ترکمه در وبسایت پراکسیس منتشر شده است1. ترجمه‌ی مقالات دیگر این کتاب نیز یک‌به‌یک در وبسایت پراکسیس انتشار خواهند یافت. نکته‌ی دیگر این‌که کتابی از نگارنده‌ی این مقاله، کریستوفر آرتور، با عنوان «دیالکتیک جدید و سرمایه‌» با ترجمه‌ی فروغ اسدپور در ایران به چاپ رسیده است؛ مقاله‌ی حاضر نسخه‌ای متفاوت از فصل چهارم آن کتاب2 با همین عنوان، یعنی «دیالکتیک نظام‌مند» است. که البته در این نسخه بخش‌هایی از ادامه‌ مطلب …

ویراستار: ساندرا هاردینگ

فمینیسم و روش‌شناسی | مجموعه‌مقالاتی درباره‌ی روش‌شناسی و شناخت‌شناسی فمینیستی

دریافت نسخه‌‌ی پی.دی.اف. کتابچه‌ پیش‌گفتار گروه ترجمه در نیمه‌ی دوم قرن بیستم، متأثر از گسترش جنبش‌های زنان و ضرورت‌های نظری برآمده از آن، فمینیست‌‌های بسیاری کوشیدند ابزارهایی تئوریک برای رشد و تعمیق خودآگاهی و بینش زنانه تدارک ببینند. آنان به‌روشنی دریافته بودند که تار و پود سلطه‌ی مردانه چنان در ذهنیت عمومی جامعه حک شده است که حتی نحوه‌ی نگریستن زنان به وضعیت خود را نیز شکل می‌دهد. بنابراین، برخی از آنان کوشیدند «به ریشه بزنند»، و از جایی آغاز کنند که دانش اجتماعی و نحوه‌ی فهم جامعه از خود شکل می‌گیرد، یعنی جایی که مشخصاً بخشی از حلقه‌های اسارت زنان در چرخه‌های تولید دانش مردانه بافته شده و به‌ زنجیرهای قبلی متصل می‌گردد. چنین بود که به‌رغم گسست‌ها و خاموشی‌های مقطعی‌ جنبش‌های اعتراضی زنان، امتداد این جنبش‌‌ها به فضاهای ادامه‌ مطلب …

کلکتیو مالابوکا

PREGUNTANDO CAMBIAMOS | استراتژی‌های جنبش‌های اجتماعی در بارسلونا و مادرید

دریافت نسخه‌‌ی پی.دی.اف. کتابچه پیش‌گفتار پراکسیس ۱ چپ سوسیالیستی ایران در پی هزیمت و افول تاریخی خود، دوره‌ای از گذار پرمشقت را سپری می‌کند، گذاری که در صورت ثمربخش‌بودن می‌تواند به حدی از بازسازی درونی و باز-سازمان‌دهی اجتماعی و سیاسی چپ بیانجامد. این گذار به‌لحاظ مضمونی، بنا بر ضرورت‌های درونی و تاریخی آن، چندسویه است و به‌لحاظ مسیر فعلیت‌یابی‌اش در پیکره‌ی چپ، در واحدهایی مجزا از هم و در مراحلی متفاوت رخ می‌دهد. از این نظر، چنین گذاری حداقل در مقاطع اولیه‌ی خود لاجرم در شکلی از هم‌گسیخته، ناهمگن و همچون تحولی ناخودآگاه نسبت به کلیت خویش رقم می‌خورد. با این همه، این واقعیت نه نافی ضرورت خودآگاهانه‌شدن این گذار است، و نه امکان کسب چنین خودآگاهی‌ای را نفی می‌کند. به‌عکس، ثمربخش‌بودن این گذار برای تحقق ضرورت‌های وجودی‌اش نیازمند هر ادامه‌ مطلب …

نویسنده: طرح سوم | ترجمه‌ی امین حصوری

تزهایی درباره‌ی اضطراب و بازدارندگی مبارزه

دریافت نسخه‌ی PDF ما همگی بسیار مضطرب هستیم! تزهایی درباره‌ی اضطراب و بازدارندگی مبارزه نویسنده: طرح سوم (Plan C) ترجمه: امین حصوری    از بازاندیشی‌ها و راه‌جویی‌ها – ۱    یادداشت مترجم مسیر تحولات سرمایه‌‌داری در متن پیکارهای طبقاتی دو سده‌ی اخیر، با مبارزات سیاسی-اجتماعی هدفمند برای براندازی این نظام در‌هم تنیده بوده است. تجربه‌ی کمون پاریس و انقلاب روسیه و انقلاب چین شاخص‌ترین نمونه‌های تاریخی اوج‌گیری این مبارزات و همزمان، تراژیک‌ترین نمونه‌‌های شکست آن‌ها بوده‌اند. سرمایه‌داری در سراسر این سیر تاریخی از انباشت تجارب خویش برای مدیریت هر چه بهتر تضادهای درونی‌اش و نیز مهار پیکارهای طبقاتی و سرکوب مبارزات انقلابی و آشتی‌ناپذیر بهره گرفته است. در مقابل، جنبش انقلابی هم -در مجموع- در بازاندیشی به تجربیات تاریخی‌اش، ضمن پالایش و بسط نظریه‌‌ی انقلابی کوشیده است در چارچوب ساختارهای ادامه‌ مطلب …

توماس تی. سکین | برگردان: آیدین ترکمه

دیالکتیکِ سرمایه: تفسیری اونویی

دریافت نسخه‌ی PDF نظریه‌ی اقتصادیِ مارکسیْ نظامی دیالکتیکی، و نه متعارف3، را بنا می‌کند. اگرچه برخی از ویژگی‌های مهم دیالکتیک پیش‌تر در جایی دیگر طرح شده است، اما برداشتی نظام‌مندتر از این موضوع، به‌ویژه از نسخه‌ی هگلی‌ـ‌مارکسیِ دیالکتیک، می‌تواند مطلوب باشد. بی‌تردید، شرح‌های بسیاری از این نوع دیالکتیک در ادبیات مارکسیستی در دسترس است، اما از بخت بد همه‌ی آن‌ها قابل اتکا نیستند. در واقع، برخی از آن‌ها بیشتر گمراه‌کننده اند تا آموزنده. بخشی از دشواری، برخاسته از این واقعیت است که دیالکتیک را نمی‌توان به‌طور عام یا انتزاعی شرح داد، زیرا دیالکتیکْ منطقی اکیداً صوری (انتزاعی‌ـ‌عام) نیست، بلکه منطقی صوری‌ـ‌‌جوهری/ذاتی (انضمامی‌ـ‌ترکیبی) است. به بیان دیگر، دیالکتیکْ نظامی غایت‌شناسانه را بنا می‌کند و نه نظامی همان‌گویانه را. ما در تشریح4 دیالکتیکی اغلب از پیش‌روی از انتزاع به انضمام حرف می‌زنیم. ادامه‌ مطلب …

مارکسیسم سیاسی، دخالت‌گری سوسیالیستی است | شهاب برهان

دریافت نسخه‌ی PDF توضیح پراکسیس: این متن پیش‌تر در قالب مجموعه یادداشت‌هایی در صفحه‌ی فیسبوکی رفیق شهاب برهان انتشار یافته است. بنا به اهمیت موضوعات طرح شده در این یادداشت‌ها، با کسب اجازه از نویسنده، آن‌ها را در قالب متن حاضر منتشر می‌کنیم. با این توضیح که از دید ما مضمون کلی این متن دعوتی است از چپ سوسیالیستی برای آسیب‌شناسی انتقادی وضعیت کنونی‌اش، که به باور ما -نیز- ضرورتی اساسی در مقطع کنونی است [رجوع کنید به جستاری در ضرورت بازسازی گفتمان انقلابی | پراکسیس]. امیدواریم با مشارکت رفقای علاقمند بتواینم این موضوع را پی‌بگیریم. *** 1– اکسیونیسم ابتر موجی بودن، خصلت ناگزیرِ حساسیت‌های بیرونِ گودی است. حادثه‌ای در جایی اتفاق می‌افتد، مثل قلوه سنگی در برکه‌ای. موجی ایجاد می‌شود و بعد، موج، می‌خوابد حساسیت‌ها هم. کسانی که در ادامه‌ مطلب …

نو-امپریالیسم و امپریالیسم انحصاری | جان بلامی فاستر و سمیر امین | ترجمه‌ی هومن کاسبی و معصومه فراهانی

دریافت نسخه‌ی پی.دی.اف. جروه توضیح برای انتشار این دفتر پیش‌روی شتابان سرمایه‌داری در الگوی تهاجمی نولیبرالی‌ پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و بلوک شرق، این باور عمومی را القاء می‌کرد/می‌کند که چهره‌ی جهان به‌کلی تغییر یافته است و اندیشه‌های قدیم مناسبتی با فهم واقعیت‌های جهان نو ندارند. در همین راستا، ایدئولوژی‌های مسلط نه‌فقط هر نوع بدیل غیرسرمایه‌دارانه و باورهای انقلابی را توهم سیاسی قلمداد می‌کنند، بلکه به‌منزله‌ی پیکریابی صدای پیروزمند سرمایه، بدیهی‌ترین واقعیت‌ها را نیز تحریف می‌کنند یا وارونه جلوه می‌دهند. شاید یکی از شاخص‌ترین واقعیت‌هایی که وارونه جلوه داده می‌شود، ماهیت دخالت‌های نظامی «بشردوستانه» باشد که منافع اقتصادی و ژئوپولتیکی فاتحان نظامی این مداخلات را این‌بار به‌میانجی شعار‌های مبتنی بر «حقوق بشر» و «دموکراسی‌» تأمین می‌کنند. با این همه، پس از تهاجم ایالات متحد و متحدانش به افغانستان ادامه‌ مطلب …

کارل مارکس و اینترسکشنالیتی | کوین اندرسون؛ ترجمه: ا. حصوری

دریافت نسخه‌ی PDF چکیده: در متن پیش رو مفهوم اینترسکشنالیتی (intersectionality) برای بررسی نظریه‌ي مارکس درباره‌ي نژاد و طبقه طی جنگ داخلی آمریکا و نیز نوشته‌های مارکس درباره‌ي جنسیت، و رابطه‌ی این‌ها با آثار بنیان‌گذاران اومانیسم مارکسیستیِ (Marxst‐Humanism) ایالات متحده، رایا دونایفسکایا و چارلز دنبی به کار گرفته می‌شود. این بررسی همچنین به تفاوت‌های آرای این دو تن با سی. ال. آر. جیمز، چنان‌که در کتاب اخیر ژاکلین جونز آمده است، می‌پردازد. این متن نخستین بار تابستان ۲۰۱۵ در نشریه‌ي لوگوس (۱۴:۱) منتشر شده است. / ویراستاران نشریه‌ي اومانیسم مارکسیستی * * * در اواخر قرن بیستم گفتمانی نظری درباره‌ی اینترسکشنالیتی (نظریه‌ی تلاقی1) در بسیاری از بخش‌های حیات روشنفکری رادیکال تقریباً هژمونیک (فراگیر) شد. در این گفتمان، که به مقولات و جنبش‌های اجتماعی حول نژاد، جنسیت، طبقه، گرایش جنسی (sexuality) ادامه‌ مطلب …

ریشه‌های خشونت جنسی | نویسنده:‌ ساندرا بلادورث | مترجم: هومن کاسبی

دریافت نسخه‌ی PDF چیزی زننده در قلب این جامعه وجود دارد. جریانی دائمی از گزارش‌های تلخ، آزارهای [مستمر] جنسی را فهرست می‌کند. مساله فقط خشونت خانگی مردان نیست، همان خشونتی که بیشترِ توجه عمومی بر آن متمرکز شده‌‎ است؛ بلکه همچنین آزار کودکان توسط کشیش‌‎ها و معلمین در تمام نهادهای مذهبی؛ سوء‎استفاده از سالمندان، معلولین، بیماران روانی، و کودکان، که ظاهرا قرار است در مؤسسات [مختلف] از آن‎ها مراقبت شود؛ و نیز آزارهای جنسی در زندان‎‌ها و اردوگاه‌‎های بازداشت پناهجویان. وبسایت same same از میزان بالایی از آزار شریک‌های جنسی در میان همجنسگرایان/ دوجنس‌گراها/ ترنس*ها1/ میان‌جنسی‌ها2 و دگر‌جنس‌گرایان گزارش می‎‌دهد. با این حال، با وجود همه‌ی رسیدگی‌ها و «دغدغه‌‎های» ریاکارانه از طرف سیاست‌‎مداران و رئیس پلیس‌‎ها، جز عبارت‌هایی بی‌‎محتوا درباره‌ی «فرهنگ خشونت مردانه»، تلاش کمی برای توضیح این حقایق هولناک ادامه‌ مطلب …

پس از این چه؟ | مجموعه مصاحبه‌هایی با فعالین جنبش‌های اجتماعی در یونان

دریافت نسخه‌‌ی پی.دی.اف. جزوه اروپا در تابستان ۲۰۱۵ دستخوش رویدادهای مهمی‌ است، که وضعیت بحرانی یونان فقط یکی از نشانه‌های آن است، گیریم نشانه‌ای پرصدا و تعیین‌کننده. اتحادیه‌ی اروپا اگرچه موقتاً توانسته است به مدد تشدید مصوبه‌های نژادپرستانه، کشتی‌های نظامی و رصدهای ماهواره‌ای، هجوم پناهجویان گریزان از پیامدهای سرمایه‌داری را به مرزهایش متوقف کند (یا به واقع، آن‌ها را در عمق دریاها مدفون سازد)، اما میلیون‌ها قربانی نئولیبرالیسم در درون مرزهای خود را نمی‌تواند به همان راحتی انکار و منکوب کند، به خصوص کسانی را که برای تغییر این وضعیت به پا خاسته‌اند. برای غالب مردم اروپا، که چندین دهه متاثر از گفتارهای ملوّن و پربسامد سیاست‌مداران و رسانه‌های جریان اصلی، درک روشنی از پیامدهای حاد سرمایه‌داری نولیبرال در جوامع پیرامونی نداشتند، بحران اقتصادی سراسری ۲۰۰۸ نخستین زنگ خطر را ادامه‌ مطلب …