به مناسبت اول ماه مه؛ مصاحبه‌ای منتشر نشده از رفیق شاهرخ زمانی

دریافت نسخه‌ی PDF یادداشت پراکسیس: در شهریور ۹۴ شاهرخ زمانی در زندان‌ بیداد جمهوری اسلامی جان باخت و یاران و هم‌رزمانش را در خشم و بهت و اندوه بر جای گذاشت. مرگ ناهنگام او بی‌گمان تنها یکی از انبوه تازیانه‌‌های ستم سرمایه بر پیکر طبقه‌ی کارگر ایران در این سال بوده است؛ اما شخصیت استوار و قابلیت‌های مبارزاتی کم‌نظیر شاهرخ زمانی جای تردیدی به‌ جا نمی‌گذارد که فقدان او، فراتر از هر سویه‌ی سمبولیک، ضربه‌ی سختی است برای همه‌ی مبارزین رهایی طبقه‌ی کارگر در ایران. اگر گرامی‌داشت یاد مبارزان را تنها در تداوم آرمان‌های مبارزاتی آن‌ها معنادار بدانیم، شاید اول ماه مه بهانه‌ی خوبی باشد برای گوش سپردن به شاهرخ زمانی و دغدغه‌های او برای اعتلای جنبش کارگری و پیکار رهایی‌بخش؛ باشد که از صداقت کلام و ایمان زلال او ادامه‌ مطلب …

ویراستار: ساندرا هاردینگ

فمینیسم و روش‌شناسی | مجموعه‌مقالاتی درباره‌ی روش‌شناسی و شناخت‌شناسی فمینیستی

دریافت نسخه‌‌ی پی.دی.اف. کتابچه‌ پیش‌گفتار گروه ترجمه در نیمه‌ی دوم قرن بیستم، متأثر از گسترش جنبش‌های زنان و ضرورت‌های نظری برآمده از آن، فمینیست‌‌های بسیاری کوشیدند ابزارهایی تئوریک برای رشد و تعمیق خودآگاهی و بینش زنانه تدارک ببینند. آنان به‌روشنی دریافته بودند که تار و پود سلطه‌ی مردانه چنان در ذهنیت عمومی جامعه حک شده است که حتی نحوه‌ی نگریستن زنان به وضعیت خود را نیز شکل می‌دهد. بنابراین، برخی از آنان کوشیدند «به ریشه بزنند»، و از جایی آغاز کنند که دانش اجتماعی و نحوه‌ی فهم جامعه از خود شکل می‌گیرد، یعنی جایی که مشخصاً بخشی از حلقه‌های اسارت زنان در چرخه‌های تولید دانش مردانه بافته شده و به‌ زنجیرهای قبلی متصل می‌گردد. چنین بود که به‌رغم گسست‌ها و خاموشی‌های مقطعی‌ جنبش‌های اعتراضی زنان، امتداد این جنبش‌‌ها به فضاهای ادامه‌ مطلب …

دست‌های خالی، مسیر‌های بی‌ربط {درباره‌ی کمپین تغییر چهره مردانه‌ی مجلس} | گروه ارغوان

دریافت نسخه‌ی PDF توضیح پراکسیس: این مقاله توسط رفقای‌ گروه «ارغوان» نوشته‌ شده و در وبسایت این گروه منتشر شده است. پراکسیس، با توجه به اهمیّت موضوع و نیز به‌دلیل هم‌سویی با جهت‌گیری تحلیلی و درونمایه‌ی انتقادی این مقاله، ضمن قدردانی از این رفقا، با هدف هم‌صدایی با آن اقدام به بازنشرش می‌نماید. *  *  * ”خانم‌ها، آستین‌ها را بالا بزنید، مجلس دهم نیازمند خانه‌تکانی است.“ این نه شعار کمپین یا حزبی کورجنس، که بخشی از ویدئوی تبلیغاتی «کمپین تغییر چهره مردانه مجلس» است که زنان را دعوت به «آستین بالا زدن» و «خانه‌تکانی» می‌کند. این کمپین در بخش‌هایی از بیانیه‌اش از نیاز مجلس عبوس و مردانه به «طراوت» می‌گوید که قرار است با حضور زنان حاصل شود. آیا اینگونه بازتولیدِ کلیشه‌های جنسیتی تصادفی است و باید از کنار آن‌ ادامه‌ مطلب …

رزالین فراد باخاندال | ترجمه‌ی معصومه فراهانی

داستان یک فمنیست ضد-امپریالیست

دریافت نسخه‌ی PDF درباره‌ی کتاب روبرتا سالپر، به‌نام «خرابکار خانگی: دید فمنیستی در مورد چپ2»، 1976-1960 (توسکان: نشریه‌ی ادبی آنافرا، 2014)، 236 صفحه. از آن‎جا که موج دوم فمینیسم بزرگ‎ترین جنبش اجتماعی در تاریخ ایالات متحد است، شگفت‌‎انگیز است که تعداد زندگی‌نامه‌‌هایی که توسط فعالان اواخر دهه‌ی 1960 و اوایل دهه‌ی 70 نوشته شده است، کم‎تر از دو جین است. در این بین، «خرابکار خانگی» اثر روبرتا سالپر نمونه‌ای مسرت‌بخش است، به‌خصوص بدین‌خاطر که به‌خوبی، اغلب با طنرپردازی، نوشته شده است، و وعده‎‌ی یک تحلیل فمینیستی ضد-امپریالیستی را می‎‌دهد. در سال 1972 سالپر «آزادی زن، تاریخ و سیاست جاری»3 را ویراستاری کرد. مجموعه­‎‌ی او برای اولین‌بار هم نوشته‌های مردان رادیکال همچون مقاله‌ی هال دریپر4 «مارکس و انگلس در باب آزادی زنان» و هم نوشته‌های زنان رادیکال همچون «آنارشیسم» و مقالات ادامه‌ مطلب …

نویسنده: ی. د.

نقد اقتصاد سیاسی مواجهه‌ی چپ با جنبش سبز

دریافت نسخه‌ی پی.دی.اف. جزوه توضیح پراکسیس برای انتشار این جزوه اعتراضات خیابانی پس از انتخابات ۱۳۸۸ برای بسیاری به گونه‌ای خاطره‌ی جمعی (و عمدتاً نوستالوژیک) بدل شده است که تأمل درباره‌ی چیستی و سرانجام آن دخلی به وضعیت و ضرورت‌های امروز جامعه‌ی ما ندارد. در مقابل چنین درکی، می‌توان گفت جنبش اعتراضی ۸۸، یا آنچه که عموماً «جنبش سبز» نام گرفت، بخشی مهم از تاریخ بلافصل ماست که تاثیراتی جدی بر گفتمان‌های حاکم بر فضای کنش‌گری سیاسی بر جای نهاده است؛‌ رد این تاثیرات را تا انتخابات ۱۳۹۲ و حتی فضای «آشتی ملی»‌ پس از آن -تا امروز- می‌توان پی‌گرفت. در این معنا، این جنبش بیش از آنکه شکاف‌های دیرین درون آرایش سیاسی حاکمیت را عیان کند، واقعیت‌هایی از وضعیت ازهم‌گسیخته‌ی جامعه‌ی امروز ایران و شکاف‌ها و گرایش‌های درونی آن ادامه‌ مطلب …

محمد غزنویان

زبون سازیِ نیروی کار از کانال مهاجرپذیری

دریافت نسخه‌ی PDF چندی پیش و در روزهای رسیدنِ موج نسبتا بزرگی از پناهجویان سوری به کرانه‌های اتحادیه‌ی اروپا، نجیب سویرس میلیاردر مصری که در زمره‌ی اصلی‌ترین سهام‌داران شبکه‌ی خبری یورونیوز (ارگان خبری اتحادیه‌ی اروپا) محسوب می‌شود، پیشنهادی سخاوتمندانه ارئه داد؛ مبنی بر این‌‌که دولت‌های اروپایی جزیره‌ای خالی از سکنه درآب‌های ایتالیا یا یونان را به او بفروشند تا او نیز مهاجران سوری را اسکان داده و برایشان کشوری جدید بسازد.۱ او پیش از برشمردن هر امتیازی وعده کرده بود برای آوارگان سوری شغلی مهیا خواهد کرد تا آن‌ها با تکیه بر دستمزد حاصله، هر وقت که خواستند به کشور خویش بازگردند. روایت سویرس روزآمد شده‌ترین شکل از تحریفِ وضعیت اضطراری است. وضعیتی که با شوک‌های نظامیِ ابرقدرت‌های جهانی و قدرت‌های منطقه‌ای آغاز، ولی در نهایت چنان بازتعریف می‌شود که ادامه‌ مطلب …

بیانیه‌ی مشترک شماری از سازمان‌‌های سوسیالیست و انقلابی

ما با دیکتاتوری، تجاوز امپریالیستی و داعش پیکار می‌کنیم

دریافت نسخه‌ی PDF توضیح: خاورمیانه بی‌گمان تمامی مولفه‌‌های بحران‌زدگی جهان کنونی را یک‌جا در خود جمع کرده است. طی قرن بیستم سیطره‌ی هزاران ساله‌ی نمایندگان زمینی‌ خدایان اساطیری بر مردم سرزمین‌هایی که اینک «خاورمیانه» خوانده می‌شوند، با سیطره‌ی نیروهای جدیدی درآمیخت که عمدتاً رهاورد گسترش امپریالیسم بودند؛ بدین‌ترتیب نبردی ناتمام برای نخستین‌گام‌های رهایی، در فشار بی‌امان نبردهای نابرابر دیگر ناکام ماند. این‌چنین است که در خاورمیانه فقر و فلاکت فراگیر سرمایه‌دارانه با بیداد و سرکوب استبداد و شلاق بی‌امان مردسالاری و سنت‌پرستی و توحش بنیادگرایی و آتش جنگ و نفرین کشتار و مرگ و آوارگی به‌طرز غریبی درهم‌تنیده‌اند؛ و هم‌زمان ماشین‌های نظامی و آپاراتوس‌های کنترل-سرکوب دولت‌های ارتجاعی منطقه به آخرین فناوری‌های روز مجهزند و بخش‌هایی در درون این جوامع به بازار پر زرق و برق تولید سرمایه‌دارانه و نمایش‌گاه ستم‌بار ادامه‌ مطلب …

در هم‌صدایی با بیانیه‌های اعتراضی دانشجویان دانشگاه تهران

دریافت نسخه‌ی PDF توضیح: در زمانه‌ای که شاهد پیش‌روی لجام‌گسیخته‌ی سرمایه برای تحت سلطه‌ درآوردن همه‌ی حوزه‌های حیات بشر هستیم، عجیب نیست که هجمه به محیط آموزش، دانش و علم شکل دهشتناکی به خود می‌گیرد و کالایی‌سازی همه‌ی عناصر حوزه‌های علمی در صدر سیاست‌ها و مقاصد صاحبان قدرت و سرمایه قرار می‌گیرد؛ و درست به همین دلیل در چنین زمانه‌ای فعالیت صنفی دانشجویان و مطالبات‌شان در مورد نیازهای روزمره‌، که حتی شامل خدمات غذا و رفت‌وآمد می‌‌شود، در شکل مقاومت علیه سیاست‌های کلان درآمده و به امری مطلقاً سیاسی بدل می‌گردد؛ همچنان‌که ایستادگی آنها در برابر سرکوب رویکردهای انتقادی در علوم اجتماعی و خنثی‌ و مطیع‌سازی پژوهش‌گران این حوزه. بر مبنای چنین درکی، به تداوم و رشد اعتراضات روحیه‌بخش دانشجویان امید می‌بندیم و با اعلام همبستگی با آنها، دو بیانیه‌ی ادامه‌ مطلب …

نو-امپریالیسم و امپریالیسم انحصاری | جان بلامی فاستر و سمیر امین | ترجمه‌ی هومن کاسبی و معصومه فراهانی

دریافت نسخه‌ی پی.دی.اف. جروه توضیح برای انتشار این دفتر پیش‌روی شتابان سرمایه‌داری در الگوی تهاجمی نولیبرالی‌ پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و بلوک شرق، این باور عمومی را القاء می‌کرد/می‌کند که چهره‌ی جهان به‌کلی تغییر یافته است و اندیشه‌های قدیم مناسبتی با فهم واقعیت‌های جهان نو ندارند. در همین راستا، ایدئولوژی‌های مسلط نه‌فقط هر نوع بدیل غیرسرمایه‌دارانه و باورهای انقلابی را توهم سیاسی قلمداد می‌کنند، بلکه به‌منزله‌ی پیکریابی صدای پیروزمند سرمایه، بدیهی‌ترین واقعیت‌ها را نیز تحریف می‌کنند یا وارونه جلوه می‌دهند. شاید یکی از شاخص‌ترین واقعیت‌هایی که وارونه جلوه داده می‌شود، ماهیت دخالت‌های نظامی «بشردوستانه» باشد که منافع اقتصادی و ژئوپولتیکی فاتحان نظامی این مداخلات را این‌بار به‌میانجی شعار‌های مبتنی بر «حقوق بشر» و «دموکراسی‌» تأمین می‌کنند. با این همه، پس از تهاجم ایالات متحد و متحدانش به افغانستان ادامه‌ مطلب …

یکساله‌شدن پروژه‌ی دیده‌بان مدیترانه- تلفن اعلام‌خطر

دریافت نسخه‌ی PDF بیانیه‌ی آلارم‌فون به مناسبت نخستین سالگرد فعالیت ترجمه: پراکسیس طی ماه‌های گذشته آن‌ها هر روز قوی‌تر شدند و صدای‌شان بلندتر شد و بیشتر رویت‌پذیر شدند: مبارزات اجتماعی و سیاسی باورنکردنی پناهجویان و مهاجران برای آزادی تردد/جابجایی (freedom of movement). از آنجا که دولت‌‌های اتحادیه‌ی اروپا مسیرهای امن و قانونی مهاجرت به اروپا را مسدود و حصارکشی کرده‌اند، عبور از مدیترانه در قایق‌های کوچک مملو از جمعیت یکی از خطرناک‌ترین جنبه‌های این مهاجرت‌‌ها به سوی اروپاست. به‌ویژه از آوریل امسال، تلفن اضطراری ما هر روز [بارها] از سوی کسانی که طی سفر دریایی‌‌ در معرض خطر قرار گرفتند، و یا از سوی خانواده‌ها، نزدیکان و دوستان آنها، به صدا در‌آمده است. ما می‌کوشیم مطمئن شویم که درخواست‌های کمک آن‌ها [از سوی مسئولین گاردهای ساحلی] شنیده شده و عملیات‌های ادامه‌ مطلب …