پرسش‌هایی از متن فاجعه | ئاگرین مناضلی

دریافت نسخه‌ی PDF آتش گرفتن طبقات فوقانی و سپس فروریختن ساختمان 17 طبقه‌ پلاسکوی تهران، با فاصله یک روز از در آتش سوختن دو کودک کار افغان به‌ نام‌های احد و صمد در گاراژ جمع‌آوری ضایعات، همچون آواری بر سرمان خراب شد و موجی از اندوه و خشم توأمان ایجاد کرد. بر این واقعه که به دلیل غفلت‌های مکرر در ایمن‌سازی ساختمان به وقوع پیوست نمی‌توان نام حادثه گذاشت و به‌سادگی به فراموش‌‌اش سپرد. این واقعه هم‌چون زنگ خطری از زنجیره وقایعی مشابه که در کلان شهری مانند تهران بسیار محتمل الوقوع است، در گوش اغلب ما صدا کرد. این واقعیت که شهر تهران، بیش از هر زمان دیگری عرصه‌ی سودجویی و کسب منفعت برای نهادهای وابسته به دولت و بخش خصوصی گشته، و این سوداگریِ مرگبار به‌بهای جان‌های بی‌شمار ادامه‌ مطلب …

پلاسکو، مردم و سرمایه‌داری فاجعه | محمد غزنویان

دریافت نسخه‌ی PDF مشاهده‌ی تصاویری از تجمع شهروندان تهرانی در خیابان‌های منتهی به محل ریزشِ «ساختمان پلاسکو» و خاصه انتشار تعدادی تصویرِ خودگرفت (سلفی) در حاشیه‌ی همین اتفاق، در سطحی وسیع مورد بحث واقع شد.‌ عجیب هم نبود که نوک پیکان انتقادات تا جایی در چشم مردم فرو شود که حتی برای آن‌ها در بازتولید ابعاد آن فاجعه عاملیت قائل شوند. بدون کمترین تردیدی قائل‌شدن به چنین انگاره‌ای تبهکارانه بوده و در سطوح مختلف از حاکمیت و نهادهای دولتی رفع مسئولیت کرده یا دست‌کم چنان می‌نمایاند که «خلایق هر چه لایق». مشاهده‌ی چنان تصاویری از چنان رفتاری -خاصه در ساعات نخست بروز فاجعه- آزاردهنده است.‌ اما بد نیست اندکی پس از آرام‌شدن فضا از خود بپرسیم، این رفتار از کجا نشأت می‌گیرد؟‌ آیا می‌توانیم این رفتار را یک‌سره برآمده از ادامه‌ مطلب …

متافیزیک “ملت” به روایت نیکفر – مورد پلاسکو | پریسا نصرآبادی

دریافت نسخه‌ی PDF در امتداد واقعه‌ی فاجعه‌بار فروریختن ساختمان پلاسکو، محمدرضا نیکفر یادداشتی منتشر کرده است که بنا به ادعای خود وی، با هدف "خلاف جریان" بودن نوشته شده است. اما به نظر می‌رسد که این یادداشت نه تنها خلاف موج حرکت نمی‌کند و "متفاوت" نیست، بلکه از قضا هم‌سو و هم‌راستای یکی از قدرتمندترین امواج ایدئولوژیک جاری قرار گرفته و گفتار معینی را تقویت می‌کند. گفتاری که ظاهراً به نظر می‌رسد نیکفر (دست کم تا قبل از واقعه پلاسکو) با آن زاویه داشته است. در بحبوحه‌ای که بخشی از سازوبرگ‌های ایدئولوژیک دولت جمهوری اسلامی، یعنی رسانه‌های تصویری و مکتوبش نظیر صدا‌ و‌ سیما و بنگاه‌های خبرپراکنی نظیر فارس، به اهریمن‌سازی (دمونیزه کردن) مردم مشغولند و آنان را به واسطه تجمعشان در محل وقوع فاجعه در ساعات نخستین آن، عامل ادامه‌ مطلب …

ماتم نگیریم، سازماندهی کنیم! | نامه‌ی سعید شیرزاد از زندان رجایی‌شهر

در هم‌صدایی با نامه‌ی سعید شیرزاد، زندانی سیاسیِ زندان رجایی‌شهر چرخ بر هم زنم ار غیر مرادم گردد / من نه آنم که زبونی کشم از چرخ و فلک در روزگاری که ۳۰ به اصطلاح لیبرال برای فاشیستی که رییس جمهوری آمریکا شده نامه فدایت شوم می‌نویسند، در روزهایی که هزاران نفر برای تشییع یکی از بزرگ‌ترین رهبران کشتار ایران جمع می‌شوند و در روزهایی که مرز مقاومت و شقاوت کاملاً در هم ریخته، باید به ریشه‌های خود بازگردیم. ریشه‌هایی که عمیقاً خواهان تغییر بنیادین جامعه و زیر و رو کردن کل مناسباتش هستند و جز حداکثر، به هیچ چیز کمتری رضایت نخواهند داد. در روزگاری که نتیجه پروژه‌های امپریالیستی در خاورمیانه بیش از هر زمانی عیان شده است و از هم پاشیدن مدنیت جامعه به باز شدن فضا برای ادامه‌ مطلب …

جزیره‌ی فلاکت در حاشیه‌ی جزیره‌ی ثبات | محمد غزنویان

(نمایی از کوه دلک که به‌عنوان تنها کوه خوراکی جهان شناخته می‌شود) دریافت نسخه‌ی PDF جزیره‌ی هرمز، یکی از جزایر خلیج، در هشت کیلومتری بندرعباس واقع شده است که بیش از هر چیز به علت کوه‌های قرمز رنگ و فراوانیِ خاک سرخ غنی و ارزشمندش شهرت دارد. ساکنین این جزیره به سطحی از هماهنگی با محیط طبیعی رسیده‌اند که با وجود خاک و آب شور منطقه و فقدان مرتع و پوشش گیاهی، توانسته‌اند از امکان‌های طبیعی موجود برای پیش‌برد زندگی رومزه‌ی خود بهره‌گیرند؛ تا جایی که از خاک سرخ یکی از همین کوه‌ها (کوه دلک) به‌عنوان نوعی ادویه برای تهیه‌ی ترشی، طبخ نان‌، ماهی و مربا نیز استفاده می‌کنند.1 امری که نشان از قابلیت بالای همزیستی انسان و طبیعت بوده تا یکی از جزایر وحشی خلیج برای صدها سال به ادامه‌ مطلب …

هجدهم برومر دونالد ترامپ؟ | سام میلر و هریسون فلاس | ترجمه‌ی مهرداد امامی

  دریافت نسخه‌ی PDF توضیح مترجم: مقاله‌ی پیش‌رو از جمله تحلیل‌های معدودی است که سعی دارد بدون شکستن کاسه‌کوزه‌ها بر سر طبقه کارگر و تهیدستان شهری و روستایی آمریکا از سازوکار قدرت‌گیری و محبوبیت چهره‌ای اقتدارطلب مثل ترامپ پرده بر دارد. هرچند نویسندگان این مقاله گرایش دارند که خط چپ بورژوایی به نمایندگی برنی سندرز را بدیلی «سوسیالیستی» در سیاست آمریکا جا بزنند اما دست‌کم تلاش آن‌ها برای مقایسه‌ی تاریخی ظهور لوئی بناپارت و دونالد ترامپ در عرصه‌ی مبارزات طبقاتی تلاشی قابل ستایش و آموزنده است. دیگر اینکه بازخوانی تحلیل‌های سیاسی شناخته‌شده‌ی مارکس در سه اثر مربوط به نبردهای طبقاتی در فرانسه به‌ویژه هجدهم برومر لویی بناپارت می‌تواند الگویی مناسب برای تحلیل‌های مارکسیستی از وقایع روز باشد. هنوز هم که هنوز است در بیشتر تحلیل‌ها حتی در میان متفکران اصطلاحاً ادامه‌ مطلب …

درباره‌ی انتقادات به نامه‌ی سرگشاده‌ی جمعی خطاب به دیوید هاروی | پراکسیس

دریافت نسخه‌ی PDF پس از انتشار نامه‌ی سرگشاده‌ی جمعی1 به دیوید هاروی در ارتباط با برنامه‌ی سخنرانی وی در همایش «زنان و زندگی شهری» در تهران (در ماه آذر ۱۳۹۵)، بحث‌هایی انتقادی درباره‌ی متن نامه، و جوانب مختلف آن، و حتی نفس این اقدام به میان کشیده شد. در متن حاضر ما سعی می‌کنیم به برخی از این انتقادات بپردازیم و نظر خود را درباره‌‌ی آن‌ها بیان کنیم. اما با توجه به محدودیت این نوشتار تنها به بحث‌هایی می‌پردازیم که از نظر ما مهم‌ترند یا موضوعیتِ بیش‌تری برای بررسی انتقادی دارند. پیش از پرداختن به انتقادات، تصریح دو نکته را لازم می‌دانیم: نخست، به باور ما «پراکسیس» بیش از همه مسئول کاستی‌ها و نابسندگی‌های موجود در متن نامه است، زیرا تحریر متن اولیه‌ی آن و همچنین تصمیم‌گیری‌ها برای نهایی‌شدنِ آن ادامه‌ مطلب …

نامه‌ی سرگشاده به پروفسور دیوید هاروی، به بهانه‌ی دعوت ایشان از سوی شهرداری تهران به همایش «زنان و زندگی شهری»

  ”در کنار سرکوب‌شدگان بایست و به سرکوب‌گران «نه» بگو!“ نامه‌ی سرگشاده به پروفسور دیوید هاروی، به بهانه‌ی دعوت ایشان از سوی شهرداری تهران به همایش «زنان و زندگی شهری»   پروفسور هاروی گرامی، ما جمعی از فعالان سیاسی و اجتماعیِ سوسیالیست این نامه را خطاب به شما می‌نویسیم تا نگرانی‌هایمان پیرامون سخنرانی قریب‌الوقوع‌تان در ایران را با شما در میان بگذاریم و از شما بخواهیم که آن را لغو کنید. شما به همایش «زنان و زندگی شهری» به تاریخ 21 و 22 آذرماه دعوت شده‌اید تا در یکی از نولیبرالیزه‌شده‌ترین شهرهای دنیا، یعنی تهران، سخنرانی کنید. در این شهر، فضاهای عمومی به بالاترین درجه‌ی ممکن تحت کنترل و سیطره‌ی دولت بوده و به‌ویژه در یک دهه‌ی اخیر وسیعاً خصوصی‌سازی شده است. این همایش نه توسط یک دانشگاه، نه یک ادامه‌ مطلب …

دریافت کتاب «تأملاتی درباره‌ی خارج از محدوده» | مؤلف: محمد غزنویان

دریافت نسخه‌‌ی پی.دی.اف. کتاب «تأملاتی درباره‌ی خارج از محدوده» مؤلف: محمد غزنویان   پیش‌گفتار پراکسیس در زمانه‌ای به سر می‌بریم که حکم‌رانی و حفظ نظم موجود نیازی حیاتی به پژوهش‌های اجتماعی پیدا کرده است، تا جایی که سیاست‌گذاری‌های کلان در راستای مدیریت و کنترل روابط اجتماعیِ موجود بدون یاریِ تحلیل‌های اقتصادی–‌‌سیاسی و یافته‌های پژوهشی جامعه‌شناسانه ناممکن شده است. عقلانیت حاکم در این دوره بیش از هر زمانی این آموزه‌ی سیاسی را در خود جذب کرده است که مهار و دفعِ بالقوگی‌های اقشار ناراضیِ جامعه برای برهم‌زدنِ نظم موجود نمی‌تواند صرفاً از طریق سرکوب قهرآمیز و مستقیم اعتراضات پس از وقوع آن‌ها حاصل شود، بلکه در این راستا باید تا جای ممکن سرکوب و مدیریتِ پیش‌گیرانه و مهندسی‌شده برای جلوگیری از بروز اعتراضات اجتماعی به کار بسته شود. به بیان دیگر، ادامه‌ مطلب …

ارتش ترکیه در سیاست: یک بررسی مختصر | اُزگُر موتلو اولوس | برگردان: مهرداد امامی

دریافت نسخه‌ی PDF ارتش ترکیه در سیاست: یک بررسی مختصر اُزگُر موتلو اولوس برگردان: مهرداد امامی   پیش‌گفتار مترجم وقایع 15 جولای 2016 در ترکیه بار دیگر نشان داد که نقش مجتمع‌های نظامی-صنعتی در سیاست رسمی تا چه حد تعیین‌کننده است. صرف‌نظر از این‌که چه دلایلی موجبات اقدام به کودتای ناموفق را فراهم کردند و دولت اردوغان مستقیم و غیرمستقیم چه نقش و منافعی در مدیریت و کنترل و بهره‌برداری سیاسی از آن به نفع آرزوهای دیرپای نوعثمانیاییِ خود داشت و دارد، آنچه محل مناقشه است نقشی است که سالیان دراز و از بدو پیدایش جمهوری ترکیه نظامیان این کشور به واسطه‌ی مداخله از طریق کودتا و اولتیماتوم در برهم‌زدن مناسبات موجود ایفا کرده‌اند. به عبارت دیگر، مادامی که اقتصاد سیاسی نظامی‌گری در ترکیه به نمایندگی ارتش و کمپانی‌های بزرگ ادامه‌ مطلب …